Iwadi kan ti o kan awọn wiwọn nipasẹ James Webb Space Telescope (JWST) daba pe exoplanet 55 Cancri e ni oju-aye keji ti o jade nipasẹ okun magma. Dipo apata vapourised, oju-aye le jẹ ọlọrọ ni CO2 ati CO. Eyi ni apẹẹrẹ akọkọ ti iṣawari ti oju-aye keji ni ayika apata nla kan ati pe o ṣe pataki ninu imọ-jinlẹ exoplanet nitori gbigba ati ipese oju-aye ọlọrọ gaasi nipasẹ aye apata jẹ bọtini si ibugbe.
Exoplanets (ie, awọn aye aye ti ita ti oorun eto) ni awọn foci ni wiwa awọn ibuwọlu ti afikun-ori ilẹ aye. Erin ati karakitariasesonu ti exoplanets ninu awọn eto alarinrin jẹ pataki fun iwadi ti awọn aye aye ti o wa ni ibugbe ti o ni ayika ati awọn ipo ti o tọ lati ṣe atilẹyin igbesi aye.
Awọn exoplanets akọkọ ni a rii ni awọn ọdun 1990. Lati igbanna, o ju 5000 exoplanets ti a ti ṣe awari ni awọn ọdun diẹ sẹhin. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ gbogbo wọn ni wọ́n rí nínú ìṣùpọ̀ ìràwọ̀ Milky Way nínú ilé wa. An exoplanet ninu galaxy ita ni a ṣe awari fun igba akọkọ ni ọdun 2021.
Exoplanets pẹlu apata ilẹ ati Atẹle bugbamu ni o wa ti pataki anfani si awọn aworawo nitori iru exoplanets o ṣee ṣe lati ni awọn ipo bii ilẹ-aye. Atẹle bugbamu ti wa ni akoso lati outgassing ti awọn ohun elo idẹkùn ni gbona ẹwu si awọn dada ti awọn aye. Fun awọn aye aye ilẹ, oju-aye akọkọ ti o ṣẹda ti awọn gaasi ina gẹgẹbi hydrogen ati helium ti a gba wọle lakoko idasile ibẹrẹ ti aye ti sọnu nitori iwọn otutu oju ilẹ ati salọ iyara ti aye.
The Exoplanet 55 Cancri e
Exoplanet 55 Cancri e jẹ exoplanet apata gbigbona ti o wa ni ọdun 41 ina-ọdun 2,000 ti o jinna si Aye ni Akàn constellation. Ni pataki Rocky pẹlu iwọn otutu iwọntunwọnsi ti o wa ni ayika 55 K, o yipo irawọ Sun-bi XNUMX Cancri ati pe o jẹ ipin bi Super-Earth (nitori pe o ni iwọn ila opin lemeji ti Earth ati iwuwo diẹ diẹ sii). O ṣeese pe akopọ rẹ jẹ iru si awọn aye aye apata ni eto oorun.
Awọn ijinlẹ iṣaaju ti exoplanet yii daba wiwa oju-aye ti o ni awọn iyipada. Awọn abajade aifẹ wiwa H2/ O si jẹ gaba lori jc bugbamu re sugbon o ko le ṣe akoso jade awọn seese wipe gaasi apoowe ti wa ni ṣe ti vapourised apata bi awọn aye ni gbona to lati gba evaporation ti didà apata. A ko le mọ boya oju-aye ti e exoplanet yii jẹ elekeji ti a ṣẹda lati ijade awọn ohun elo ti o wa ninu ẹwu gbona si oju aye.
Oju-aye keji ndagba lẹhin awọn gaasi fẹẹrẹfẹ akọkọ (paapaa H2 ati He) ti sọnu bi aye ti n tutu. O ti ṣẹda lati ijade lati inu si oke ti aye nitori awọn onina tabi awọn iṣẹ tectonic. Fun apẹẹrẹ, awọn bugbamu ti Venus, Earth ati Mars jẹ afefe keji. Wiwa oju-aye Atẹle ni exoplanet jẹ iyanju ti itankalẹ siwaju ti aye-ipele ni kutukutu si ọna ibugbe ti o ṣeeṣe.
JWST iwadi ti exoplanet 55 Cancri e
Awọn wiwọn itujade gbigbona ti exoplanet 55 Cancri e nipasẹ awọn ohun elo inu James Webb Space Telescope (JWST) ti pase seese ti oju-aye lati ṣe ti apata. Awọn awari tuntun fihan pe oju-aye ti jade kuro ni okun magma ati pe o jẹ ọlọrọ ni CO2 ati CO.
Eyi jẹ idagbasoke pataki ni imọ-jinlẹ exoplanet. Eyi ni igba akọkọ ti a rii exoplanet kan lati ni oju-aye agbegbe ti o ṣẹda lati awọn ohun elo ti o jade kuro ninu inu (afẹfẹ keji).
Earth, Venus ati Mars ninu eto oorun wa ni a bo pelu okun magma ni igba atijọ pẹlu ibaraenisepo ti oju-aye, dada ati inu. Nitorinaa idagbasoke tuntun le ṣe iranlọwọ fun wa ni oye awọn ipo ibẹrẹ ti Earth, Venus, ati Mars daradara ati bii aye aye apata ṣe gba ati ṣetọju oju-aye ọlọrọ gaasi, ibeere pataki fun aye lati jẹ ibugbe.
***
To jo:
- JPL. Exoplanets – NASA ká Webb Italolobo ni Owun to le Atmosphere Yika Rocky Exoplanet. Pipa 8 May 2024. Wa ni https://www.jpl.nasa.gov/news/nasas-webb-hints-at-possible-atmosphere-surrounding-rocky-exoplanet
- Hu, R., et al 2024. A secondary bugbamu lori Rocky exoplanet 55 Cancri e. Iseda 630, 609-612. Atejade: 08 May 2024. DOI: https://doi.org/10.1038/s41586-024-07432-x
- Yunifasiti ti Oregon. Awọn oju-iwe - Alakoko ati bugbamu keji. Wa ni https://pages.uoregon.edu/jschombe/ast121/lectures/lec14.html
***
